Na een sterke campagne haalde het burgerinitiatief tegen woonstbetredingen een grote overwinning: stad Leuven zal op haar grondgebied geen woningen betreden om mensen zonder papieren op te pakken en te deporteren, zoals de regering De Wever-Rousseau voorstelt. De coalitie haalde hiervoor bijna 2000 handtekeningen van solidaire Leuvenaars op en forceerde een alternatieve meerderheid om hun motie goed te keuren.
Het stadsbestuur wenste eerst liever geen stemming van de motie van het burgercollectief. Er was sterke tegenkanting van de cd&v, die het wetsvoorstel op woonstbetredingen van de federale regering eensgezind steunt. Ook Vooruit was in eerste instantie niet happig om positie in te nemen tegen een wet die de partij nationaal mee zou goedkeuren. Een optie voor het stadsbestuur was een gezamenlijk communiqué uit te brengen met afgezwakte taal. Daarin zou zij dan haar bezorgdheid over het wetsontwerp verklaren. Maar het was de sterke positie van het collectief aan middenveldsorganisaties die uiteindelijk de doorslag gaf. Leuven moest zich uitspreken. Het kwam tot een stemming op de gemeenteraad waar de motie door een alternatieve meerderheid met PVDA, Groen en een deel van Vooruit werd goedgekeurd.
Uit je bed gelicht worden om 5:00 ‘s nachts?
Het wetsvoorstel op woonstbetredingen is een creatie van de regering De Wever-Rousseau. Zij willen het mogelijk maken dat de politie woningen binnenvalt om mensen zonder papieren op te sporen en te deporteren. Dat betekent ook dat mensen die onderdak bieden aan een familielid, vriend of kennis zonder papieren het risico lopen dat de politie bij hen binnenvalt. We hebben het over mensen die in hun eigen huis kunnen worden opgejaagd, over buren die elkaar niet meer durven helpen uit angst voor een politie-inval. Als je je thuis niet veilig kan voelen, waar dan wel? Het doet denken aan ICE-praktijken in de Verenigde Staten.
Het Leuvense burgerinitiatief is niet de enige die brandhout maakt van dit omstreden wetvoorstel. Van advocaten en rechters tot onderzoeksrechters en zelfs de federale politie komt er stevige kritiek. Ook vele middenvelds- en mensenrechtenorganisaties maken zich grote zorgen. Onder meer 11.11.11 en Vluchtelingenwerk Vlaanderen startten al een Vlaanderenbrede campagne en het verbaast dus niet dat bijna het hele Leuvense middenveld zich achter het initiatief schaart.
Onnodig, onduidelijk, ondemocratisch
Hun kritieken zijn heel duidelijk: Ten eerste is de wet niet nodig. Wanneer nodig kan een onderzoeksrechter nu al toestemming geven aan de politie om huiszoekingen uit te voeren. Zo kan de politie mensen in hun huis oppakken als zij zware misdaden begaan en hen vervolgen.
Daarnaast is de wet heel vaag. Hoe het voorstel nu geschreven is, kan de politie mensen uit hun bed lichten en opsluiten bij het begaan van kleine misdrijven zoals een verkeersovertreding. Zo dreigt er een heksenjacht op mensen zonder papieren.
Bovendien dreigt er een sneeuwbaleffect. Nu claimt de regering dat de wet enkel criminelen treft. Maar door de vaagheid ervan kunnen binnenkort mensen worden opgepakt en opgesloten wier enige misdrijf is dat de Belgische staat hen geen verblijfsrecht geeft. Een wet die zogezegd criminaliteit bevecht kan een wapen worden tegen mensen zonder papieren en solidaire burgers die hen opvangen. Het is niet de eerste aanval op democratische rechten van de Arizona-regering. Niets weerhoudt deze of een volgende regering om de woonstbetredingen uit te breiden in een volgende aanval.
Onvermoeibaar naar 1914 handtekeningen
Al die bezorgdheden bewogen het burgerinitiatief in Leuven tot actie. Wekenlang stonden zij op onvermoeibaar op allerlei evenementen, op de straathoeken van Leuven en in protesten met 1 doel: zoveel mogelijk handtekeningen op te halen van solidaire Leuvenaars. En met effect. Ze activeerden tientallen vrijwilligers van een heleboel organisaties uit het Leuvense middenveld en haalden zo maar liefst 1914 handtekeningen op om een motie op de gemeenteraad te laten stemmen. Twee en een half keer meer handtekeningen dan nodig om een motie op de gemeenteraad te krijgen. Met de PVDA steunen we dit initiatief volledig. Actieve leden van onze partij haalden samen meer dan honderd handtekeningen op om de strijd mee te voeren.
Een verdeeld bestuur
Het stadsbestuur was verdeeld. cd&v steunt de motie niet. De partij is heel duidelijk in haar steun voor het wetsvoorstel van de regering De Wever-Rousseau. Vooruit zat in een moeilijke positie. Haar partij is natuurlijk deel van de federale regering. Verschillende Vooruiters zijn terecht heel kritisch over de wet, maar de partij was verdeeld over een aspect van de motie: of de stad de wet niet zou toepassen op haar grondgebied. De vrees van Vooruit is dat een lokaal bestuur een wet van bovenaf naast zich zou neerleggen. Die vrees is in feite ongegrond. De burgemeester heeft als baas van de politie zelfs binnen het wetsvoorstel de mogelijkheid om geen toestemming te geven om woonstbetredingen uit te voeren. Bovendien lijkt het wetsvoorstel ongrondwettelijk. Dan is het de plicht van het stadsbestuur om in eerste instantie de grondwet na te leven.
Leuven onder druk pionier: eerste stad die de wet expliciet niet toepast
De positie van het burgerinitiatief bleek te sterk en de druk van onderuit gaf uiteindelijk de doorslag. Voor het eerst sinds het huidige bestuur aan de macht is, stemt ze gesplitst. cd&v stemde tegen.
Het kwam tot een alternatieve meerderheid die de motie goedkeurde. PVDA, Groen en een deel van Vooruit stemden voor, inclusief de passage waarin expliciet staat dat Leuven de woonstbetredingen niet zal toepassen op haar grondgebied. Burgemeester Ridouani en de schepenen van Vooruit onthielden zich op dit punt, maar de meerderheid heeft beslist. Dankzij de druk van onderuit zal de burgemeester verplicht zijn geen woonstbetredingen toe te laten in Leuven.
De strijd gaat door
In de strijd tegen de gevaarlijke wet op woonstbetredingen heeft de burgercoalitie niet alleen lokale geschiedenis geschreven. Ze versterkt ook de strijd in alle andere steden en gemeenten waar bezorgde burgers opkomen voor hun democratische rechten. En ze toont nog maar eens aan hoeveel we kunnen veranderen als we de handen in elkaar slaan en opkomen voor onze rechten. Er beweegt veel. Er is nog veel werk in onze stad om de wooncrisis aan te pakken, om haar betaalbaar te maken voor iedereen, om de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen. Maar met deze overwinning hebben we een roadmap, een voorbeeld van hoe we die dingen kunnen winnen. En daar blijven wij ook met PVDA Leuven dag in dag uit voor opkomen.